Bản di chúc không có chữ ký của người lập, thiếu thành viên không được công chứng có hợp pháp không?

Bản di chúc không có chữ ký của người lập, thiếu thành viên không được công chứng có hợp pháp không?

Câu hỏi

Bà tôi có 4 người con, trong đó có mẹ tôi. Khi lập đi chúc chỉ có mặt 3 người con, là anh em của mẹ tôi, mẹ tôi không được thông báo và không có mặt, mặc dù tại thời điểm đó mẹ tôi đủ điều kiện sức khỏe và minh mẫn. Trong bản di chúc đó cũng không hề có chữ ký hay dấu vân tay điểm chỉ của bà. Và cũng không có ai làm chứng cũng như không được chính quyền công chứng chứng thực, mà chỉ có chữ ký của 3 người anh em của mẹ tôi. Vậy xin hỏi luật sư trong trường hợp này bản đi chúc trên có được coi là hợp lệ để làm căn cứ chia tài sản cho các con hay không?

Luật sư trả lời:

Điều 630 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về di chúc hợp pháp như sau:

“Điều 630. Di chúc hợp pháp

1. Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:

a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép;

b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.

2. Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc.

3. Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.

4. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều này.

5. Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.”

Đồng thời Điều 632 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định như sai;

“Điều 632. Người làm chứng cho việc lập di chúc

Mọi người đều có thể làm chứng cho việc lập di chúc, trừ những người sau đây:

1. Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc.

2. Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc.

3. Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.”

Như vậy, theo quy định pháp luật nêu trên thì di chúc được coi là hợp pháp khi bà bạn trong quá trình lập di chúc minh mẫn, sáng suốt; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép, nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật. Pháp luật không bắt buộc di chúc chỉ có giá trị khi được công chứng, chứng thực hay phải có người làm chứng. Người làm chứng chỉ bắt buộc phải có khi di chúc được lập bằng miệng. Do đó, với thông tin bạn cung cấp thì việc bà bạn lập di chúc có mặt hay không có mặt của mẹ bạn thì di chúc vẫn có thể có giá trị pháp lý. Tuy nhiên bạn lại có trình bày thêm rằng di chúc mà bà bạn lập không có ký tên hay điểm chỉ của người lập vậy nên đối chiếu theo quy định của Điều 631 Bộ luật dân sự năm 2015 thì di chúc này chưa đáp ứng quy định pháp luật.

Give a Comment