Bị bệnh động kinh gây tai nạn có phải chịu trách nhiệm hình sự không?

Bị bệnh động kinh gây tai nạn có phải chịu trách nhiệm hình sự không?

Xin chào chuyên mục hỏi đáp pháp luật! Cho tôi hỏi vấn đề sau: Cách đây vài tháng, lúc đó là tháng 3 năm 2016,  khoảng 9 h tối trên đường đi làm về thì có xảy ra một vụ tai nạn, lúc đó chị  tôi có bật đèn xin qua bên đường bên kia để quẹo vào đường hẻm về nhà. Khi chị tôi xin qua bên kia đường, lúc chuẩn bị quẹo đường hẻm thì phía đối diện có 1 xe máy tông vào chị tôi với tình trạng là say xỉn rượu bia và không đội mũ bảo hiểm, không bật đèn chiếu sáng, xe không giấy tờ và không có giấy phép lái xe. Sau 7 ngày ngày nằm viện thì nhà chị tôi đền bù cho họ 15 triệu đồng. Nhưng họ không chịu và khởi tố nhà chị tôi và đi giám định 45% tỉ lệ thương tật. Còn chị tôi là từ lúc còn nhỏ đã bị bệnh động kinh co giật đang điều trị ở nhà và hiện nay đang nuôi 2 đứa con còn bé; 1 đứa 4 tuổi và 1 đứa 2 tuổi. Vậy cho tôi hỏi, với tình huống trên bên  chị tôi đúng hay sai? Với tình hình chị tôi bị bệnh động kinh co giật thì tôi có thể đi tù không? Mong chuyên mục giải đáp giúp tôi. Tôi xin chân thành cảm ơn!

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đến chuyên mục của chúng tôi,  với trường hợp của bạn chúng tôi giải đáp như sau:

Về cơ sở pháp lý:

– Bộ luật hình sự năm 1999, sửa đổi bổ sung năm 2009

– Bộ luật dân sự 2005

Luật giao thông đường bộ năm 2008

– Thông tư liên tịch số 09/2013/TTLT-BCA-BQP-BTP-VKSNDTC-TANDTC

Về nội dung trả lời:

Trường hợp thứ nhất:

Bạn đi đúng làn đường, chấp hành đúng tín hiệu giao thông,chuyển hướng ở nơi được cho phép.Không vi phạm các quy định về an toàn giao thông đường bộ thì bạn không phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của mình. Mặc dù không phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của mình nhưng bạn vẫn phải bồi thường thiệt hại do hành vi của mình gây ra. Nhưng nếu thiệt hại xảy ra hoàn hoàn toàn do lỗi của người bị thiệt hại thì bạn không phải bồi thường thiệt hại mà sẽ do người đâm vào bạn phải chịu. Người đâm vào bạn phải chịu trách nhiệm đối với hành vi gây tai nạn giao thông của mình, Điều 617 Bộ luật dân sự 2005 quy định:

“Điều 617. Bồi thường thiệt hại trong trường hợp người bị thiệt hại có lỗi

Khi người bị thiệt hại cũng có lỗi trong việc gây thiệt hại thì người gây thiệt hại chỉ phải bồi thường phần thiệt hại tương ứng với mức độ lỗi của mình; nếu thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi của người bị thiệt hại thì người gây thiệt hại không phải bồi thường”.

Người điều khiển phương tiện giao thông đường bộ trong tình trạng say rượu, không có giấy phép lái xe, không đội mũ bảo hiểm mà gây thiệt hại cho tính mạng, sức khỏe, tài sản của người khác thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 202 Bộ luật hình sự về Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ. Cụ thể:

“1. Người nào điều khiển phương tiện giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khoẻ, tài sản của người khác, thì bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến năm năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ ba năm đến mười năm:

a) Không có giấy phép hoặc bằng lái xe theo quy định;

b) Trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định hoặc có sử dụng các chất kích thích mạnh khác mà pháp luật cấm sử dụng…”

Trường hợp thứ hai:

Bạn chuyển làn đường ở nơi không được cho phép

Tại khoản 1 điều 13 luật giao thông đường bộ năm 2008 quy định như sau:

“Điều 13. Sử dụng làn đường

1. Trên đường có nhiều làn đường cho xe đi cùng chiều được phân biệt bằng vạch kẻ phân làn đường, người điều khiển phương tiện phải cho xe đi trong một làn đường và chỉ được chuyển làn đường ở những nơi cho phép; khi chuyển làn đường phải có tín hiệu báo trước và phải bảo đảm an toàn”.

Theo đó, bạn chỉ được chuyển làn đường ở những nơi cho phép. Khi chuyển làn đường phải có tín hiệu báo trước và phải bảo đảm an toàn; trong trường hợp này bạn chuyển làn đường không đúng nơi cho phép thì bạn vi phạm quy tắc khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ.

Tại khoản 1, Điều 13 của Bộ luật hình sự năm 1999, sửa đổi bổ sung năm 2009, tình trạng không có năng lực trách nhiệm hình sự: “Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi đang mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì không phải chịu trách nhiệm hình sự; đối với người này, phải áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh.”

Trước hết, nếu bạn thực hiện hành vi phạm tội của mình trong khi đang mắc bệnh động kinh thì không phải chịu trách nhiệm hình sự. Trong trường hợp này bạn không đủ năng lực trách nhiệm hình sự nên không có lỗi. Năng lực trách nhiệm hình sự là điều kiện cần thiết để xác định con người có lỗi khi họ thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội. Chỉ người có năng lực trách nhiệm hình sự mới có thể là chủ thể của tội phạm.

Người bị động kinh trong khi lên cơn sẽ mất khả năng nhận thức, không thể kiểm soát hoặc điều chỉnh được hành vi của mình. Do đó, trường hợp này bạn cần có giấy xác nhận tình trạng, mức độ nặng nhẹ bệnh của cơ sở y tế, chuyên môn.

Trường hợp, nếu bạn thực hiện hành vi phạm tội trong khi không phát tác bệnh, nên bạn vẫn có khả năng nhận thức và điều chỉnh hành vi của mình thì vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của mình nếu gia đình kia có đơn khởi kiện. Theo như bạn cung cấp thì kết quả giám định thương tật của người kia là 45%, theo quy định của pháp luật hình sự hiện hành thì bạn phải chịu trách nhiệm hình sự về Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ căn cứ theo Điều 202 Bộ luật hình sự năm 1999, sửa đổi bổ sung 2009:

“Điều 202. Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ.

1. Người nào điều khiển phương tiện giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khoẻ, tài sản của người khác, thì bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến dưới năm mươi triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến năm năm

5. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm.”

Việc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khỏe cũng sẽ phải căn cứ vào Thông tư liên tịch số 09/2013/TTLT-BCA-BQP-BTP-VKSNDTC-TANDTC Hướng dẫn áp dụng quy định tại Chương XIX của Bộ luật Hình sự về các tội xâm phạm trật tự, an toàn giao thông để xác định. Tại khoản 1, Điều 2 Thông tư này quy định:

“Điều 2. Một số tình tiết là yếu tố định tội hoặc định khung hình phạt

1. Gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khỏe, tài sản của người khác hoặc gây hậu quả nghiêm trọng quy định tại khoản 1 Điều 202 đến Điều 205, Điều 208 đến Điều 215, Điều 217, Điều 220; khoản 2 các điều 206, 207, 216, 218, 219, 222, 223 Bộ luật hình sự là một trong các trường hợp sau đây:

b) Gây tổn hại cho sức khỏe của một đến hai người với tỷ lệ thương tật của mỗi người từ 31% trở lên;”

Ngoài việc phải chịu trách nhiệm hình sự thì người gây tai nạn còn phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại về dân sự. Việc bồi thường thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm được quy định tại Điều 609 Bộ luật dân sự 2005 bao gồm:

“1. Thiệt hại do sức khoẻ bị xâm phạm bao gồm:

a) Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khoẻ và chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại;

b) Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại; nếu thu nhập thực tế của người bị thiệt hại không ổn định và không thể xác định được thì áp dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại;

c) Chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị; nếu người bị thiệt hại mất khả năng lao động và cần có người thường xuyên chăm sóc thì thiệt hại bao gồm cả chi phí hợp lý cho việc chăm sóc người bị thiệt hại.

2. Người xâm phạm sức khoẻ của người khác phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thoả thuận; nếu không thoả thuận được thì mức tối đa không quá ba mươi tháng lương tối thiểu do Nhà nước quy định”.

Bên cạnh đó thì người đâm vào bạn cũng phải chịu trách nhiệm về hành vi uống rượu, xe không đèn ,không bằng lái xe và không có giấy tờ xe hợp pháp khi tham gia giao thông.

Trên đây là ý kiến giải đáp của chúng tôi về câu hỏi của bạn. Việc đưa ra nội dung nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật và thông tin do người hỏi cung cấp. Mục đích đưa ra nội dung tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo.

Give a Comment