Chia thừa kế khi  không có di chúc hoặc có nhưng di chúc không hợp pháp

Chia thừa kế khi không có di chúc hoặc có nhưng di chúc không hợp pháp

Câu hỏi. Bố tôi có một mảnh đất có diện tích 500m2 được ông nội tôi cho từ khi bố tôi còn chưa lấy vợ. Mảnh đất đó thuộc quyền sở hữu của bố tôi, khi ông mất không để lại di chúc gì cả. Trước khi ông mất, ý nguyện của ông là cho gia  tôi mảnh đất đó nhưng ông chưa kịp để lại di chúc gì cả. Vậy luật sư cho tôi hỏi, tôi có được thừa kế mảnh đất đó không, nhà tôi có 4 anh chị em và họ không đồng ý cho tôi có toàn quyền với mảnh đất này; tôi có thể bán mảnh đất này được không. Xin cảm ơn.

Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đến Tổng đài tư vấn pháp luật Ask Law – 19006261. Luật sư tư vấn chia thừa kế khi người để lại di sản không có di chúc hoặc khi di chúc không hợp lệ theo quy định của pháp luật như sau.

  • Căn cứ pháp lý.
  • Bộ luật dân sự 2015.
  • Luật đất đai 2013

1. Thế nào là di chúc hợp pháp.

     Theo quy định tại  Điều 627 Bộ luật dân sự 2015 hướng dẫn về hình thức của di chúc như sau:

Di chúc phải được lập thành văn bản; nếu không thể lập được di chúc bằng văn bản thì có thể lập di chúc miệng”.

     Để di chúc miệng có hiệu lực pháp luật, thì di chúc này phải đáp ứng được Khoản 5 Điều 630 Bộ luật dân sự năm 2015 như sau:

Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại và cùng kí tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác thực chữ kí hoặc điểm chỉ của người làm chứng”.

     Như vậy, di chúc miệng chỉ được xem là có hiệu lực khi đáp ứng đủ cơ bản các điều kiện sau:

    Thứ 1: Thể hiện ý chí cuối cùng của người mất trước hai người làm chứng, và sau khi người này mất người làm chứng phải ghi chép lại bằng văn bản, cùng ký tên hoặc điểm chỉ.

    Thứ 2: Trong 5 ngày làm việc kể từ người để lại di chúc miệng mất thì di chúc phải được công chứng, chứng thực. Công chứng và chứng thực trực tiếp vào văn bản do hai người làm chứng đã lập ra.

    Như vậy, trong trường hợp của gia đình bạn, trước khi bố bạn mất, ý nguyện về việc để lại mảnh đất cho bạn có người làm chứng hay không, đã ghi chép lại thành văn bản hay chưa, đã được công chứng hay chứng thực để công nhận tính hợp pháp của di chúc miệng bạn chưa trình bày rõ.

2. Giải quyết về việc thừa kế trong trường hợp của gia đình bạn

    Như đã phân tích, với dữ liệu bạn đưa ra chưa đủ để khẳng định di chúc của bố bạn để lại có hợp pháp hay không. Do đó, có hai trường hợp như sau:

a. Trường hợp di chúc hợp pháp

       Nếu đã đầy đủ điều kiện để công nhận tính hợp pháp của di chúc miệng thì việc ý nguyện của bố bạn là để lại cho bạn mảnh đất 500m2  là hoàn toàn hợp pháp. Bạn có thể tiến hành thủ tục để thừa kế mảnh đất trên và được tự mình quyết định định đoạt mảnh đất đó và không cần có ý kiến của anh em trong gia đình.

b. Trường hợp di chúc không hợp pháp

    Theo quy định tại điểm b, Khoản 1, Điều 650 việc thừa kế sẽ được chia theo pháp luật khi:

    “b) Di chúc không hợp pháp”

    Như vậy, nếu không đủ các điều kiện theo quy định của luật, thì ý nguyện của bố bạn để lại mảnh đất cho bạn không được pháp luật công nhận, miếng đất đó sẽ được chia theo pháp luật và những người trong hàng thừa kế.

   Quy định về những người được hưởng thừa kế, điểm a, khoản 1 Điều 651 quy định như sau:

“1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết”

     Theo quy định  của pháp luật dân sự, những người sẽ được hưởng tài sản do bố bạn để lại bao gồm: mẹ của bạn, 4 anh em nhà bạn, ông bà nội của bạn. Những người trong cùng hàng thừa kế được hưởng thừa kế tương đương nhau. Do vậy, việc bạn tự ý bán mà không có sự đồng ý của những người thuộc hàng thừa kế còn lại là không đúng theo quy định của pháp luật.

      Trên đây là nội dung tư vấn của Ask Law đối với trường hợp của bạn về vấn đề chia thừa kế mà không để lại di chúc hoặc di chúc không hợp lệ theo quy định. Mọi thắc mắc hoặc cần tư vấn cụ thể hơn, bạn vui lòng liên hệ Tổng đài tư vấn 19006261 để được hỗ trợ kịp thời.

 

 

Give a Comment