Quyền định đoạt đất hộ gia đình thuộc về thành viên nào?

Câu hỏi: Sổ đỏ của mảnh đất nhà tôi có ghi là cấp trong hộ gia đình. Vậy quyền định đoạt đất hộ gia đình sẽ thuộc về ai? Các thành viên khác không phải là chủ nhà có được tham gia vào quyết định mua bán đất không ạ?

Trả lời:

Nhà nước có Quyền định đoạt đất hộ gia đình

Quyền định đoạt đất đai là quyền quyết định số phận pháp lý của đất đai. Đây là quyền rất quan trọng và chỉ có Nhà nước với tư cách là đại diện chủ sở hữu đất đai mới được thực hiện quyền định đoạt đất đai.

Theo quy định tại Điều 4, Luật đất đai 2013 quy định về Sở hữu đất đai:

Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho người sử dụng đất theo quy định của Luật này.

Nhà nước thực hiện quyền định đoạt đất đai bằng các phương thức chủ yếu sau đây:

Thứ nhất, thông qua các hành vi giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất, đấu giá quyền sử dụng đất…

Thứ hai, Nhà nước quyết định mục đích sử dụng của từng loại đất thông qua việc quyết định, xét duyệt quy hoạch sử dụng đất, kế hoach sử dụng đất và chỉ có cơ quan nhà nước có thẩm quyền mới được phép thay đổi mục đích sử dụng đất. Người sử dụng đất không được tự ý thay đổi mục đích sử dụng đất trong quá trình sử dụng đất. Nếu họ có nhu cầu thay đổi mục đích sử dụng đất thì phải xin phép cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao đất hoặc cho thuê đất.

Thứ ba, thông qua việc định giá đất để Nhà nước thực hiện việc quản lý đất đai về mặt kinh tế.

Thứ tư, Nhà nước quy định về hạn mức giao đất và thời hạn sử dụng đất nhằm đảm bảo cho việc sử dụng đất đai của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân vừa có tính hợp lý vừa mang tính ổn định lâu dài.

Thứ năm, Nhà nước quy định các quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất và có cơ chế để bảo đảm cho các quyền và nghĩa vụ này được thực hiện trên thực tế.

Như vậy, chỉ có Nhà nước với vai trò đại diện chủ sở hữu đất đai mới có Quyền định đoạt đất hộ gia đình. Hộ gia đình là người sử dụng đất được Nhà nước bảo hộ các quyền và lợi ích hợp pháp nhưng không có quyền quyền định đoạt đất đai.

Quyền sử dụng đất đai trong hộ gia đình

Theo quy định tại Khoản 29 Điều 3 Luật Đất đai 2013: “Hộ gia đình sử dụng đất là những người có quan hệ hôn nhân, huyết thống, nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, đang sống chung và có quyền sử dụng đất chung tại thời điểm được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất; nhận chuyển quyền sử dụng đất”.

Như vậy, tất cả các thành viên có quan hệ như trên và có tên trong sổ hộ khẩu gia đình bạn đều có quyền sử dụng đất chung đối với mảnh đất trên. Không ai có Quyền định đoạt đất hộ gia đình ngoài Nhà nước

Ngoài ra, theo Khoản 1 Điều 102 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:  “Tài sản của các thành viên gia đình cùng sống chung gồm tài sản do các thành viên đóng góp, cùng nhau tạo lập nên và những tài sản khác được xác lập quyền sở hữu theo quy định pháp luật.

Việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung của các thành viên gia đình được thực hiện theo phương thức thỏa thuận. Trường hợp định đoạt tài sản là bất động sản, động sản có đăng ký, tài sản là nguồn thu nhập chủ yếu của gia đình phải có sự thỏa thuận của tất cả các thành viên gia đình là người thành niên có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, trừ trường hợp luật có quy định khác. Trường hợp không có thỏa thuận thì áp dụng quy định về sở hữu chung theo phần được quy định”.

Như vậy,  trên sổ đỏ ghi cấp cho hộ nên quyền sử dụng đất không phải của riêng chủ hộ mà là quyền sử dụng chung của hộ gia đình. Nếu không có thỏa thuận khác thì tất cả các thành viên trong hộ đều có quyền quyết định liên quan đến mảnh đất theo đúng quy định của sở hữu chung.

Quyền sử dụng đất

Các quyền của người sử dụng đất được quy định tại Điều 166, Luật đất đai năm 2013 như sau:

Quyền định đoạt đất hộ gia đình

  • Được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (tức là sổ đỏ và sổ hồng).
  • Hưởng thành quả lao động, đầu tư trên đất.
  • Được hưởng các lợi ích do công trình của Nhà nước phục vụ việc bảo vệ, cải tạo đất nông nghiệp mang lại.
  • Có quyền khiếu nại để được Nhà nước bảo hộ khi xảy ra các hành vi xâm phạm quyền lợi, chiếm đoạt tài sản, lợi ích hợp pháp của mình như lấn chiếm đất đai, chuyển nhượng trái phép…
  • Được Nhà nước hướng dẫn giúp đỡ trong việc cải tạo đất, bồi bổ đất nông nghiệp.
  • Được Nhà nước bồi thường khi có quyết định thu hồi đất.

Như vậy, Quyền định đoạt đất hộ gia đình thuộc về Nhà nước. Hộ gia đình chỉ có quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

Give a Comment